Theo ông Hải, việc xây dựng định hướng cho Tp.HCM (mới) cần bám sát 5 trụ cột chính:
Thứ nhất, phát triển kinh tế TP.HCM với các động lực mang tính đột phá. Cụ thể, tập trung phát triển công nghiệp công nghệ cao và sản xuất thông minh theo mô hình University City và Quadruple Helix (Nhà nước – Trường đại học – Doanh nghiệp – Cộng đồng). Song song, ưu tiên phát triển dịch vụ chất lượng cao (tài chính quốc tế, công nghệ) và kinh tế biển (cụm cảng nước sâu, logistics, năng lượng, du lịch sinh thái).
Trên cơ sở đó, TP.HCM hình thành 5 khu vực phát triển kinh tế tập trung:
Khu vực sản xuất công nghiệp (tại các phường, xã thuộc tỉnh Bình Dương trước đây); Khu vực đổi mới sáng tạo, công nghệ cao (Tăng Nhơn Phú, Đông Hòa, Bình Dương, Nhà Bè); Khu vực trung tâm tài chính – công nghệ (Sài Gòn và Thủ Thiêm); Khu vực công nghiệp chuyên sâu, hàng hải và logistics (Phú Mỹ, Tân Phước, Long Sơn); Khu vực không gian biển và sinh thái hải đảo (Vũng Tàu, Tam Thắng, Phước Thắng, Phước Hải, Hồ Tràm, Cần Giờ, Côn Đảo).
Thứ hai, tái cấu trúc các khu vực phát triển để phát huy lợi thế sẵn có, tránh cạnh tranh chồng chéo giữa các địa phương trước sáp nhập, qua đó tối ưu hóa phân bổ nguồn lực xã hội.
Thứ ba, tăng cường kết nối giữa các khu vực thông qua hạ tầng giao thông hiện đại và chuyển đổi số toàn diện (chính quyền số, xã hội số, kinh tế số).
Thứ tư, thúc đẩy sự chia sẻ trong khai thác và vận hành các công trình hạ tầng kỹ thuật – xã hội, nhằm tăng hiệu quả đầu tư.
Thứ năm, đồng bộ hóa phát triển hạ tầng giữa các khu vực để bảo đảm sự cân bằng, ổn định và hài hòa trong toàn đô thị.
Theo định hướng, phát triển kinh tế và phân bố dân cư phải gắn với hai nguyên tắc: Hoạt động công nghiệp, thương mại, dịch vụ gắn kết với hệ thống đường bộ (vành đai, cao tốc) và đường sắt vận chuyển hàng hóa.
Phân bố dân cư gắn với nhà ga đường sắt hành khách (quốc gia và đô thị), hướng đến phát triển theo mô hình TOD (Transit Oriented Development).
Ông Phạm Trần Hải cũng chi ra mạng lưới hạ tầng tại các khu vực sẽ được tập trung phát triển sau sáp nhập Tp.HCM – Bình Dương – Bà Rịa Vũng Tàu.
Mạng lưới đường sắt quốc gia và đô thị
Đường sắt quốc gia: 8 tuyến, tổng 585km, gồm các tuyến quan trọng như đường sắt cao tốc Bắc – Nam, TP.HCM – Cần Thơ, TP.HCM – Tây Ninh, Biên Hòa – Vũng Tàu, Thủ Thiêm – Long Thành, kết nối cảng Hiệp Phước – Cái Mép.
Đường sắt đô thị: Tổng 1.012km, trong đó TP.HCM cũ 582km (13 tuyến), Bình Dương 305km (12 tuyến), Bà Rịa – Vũng Tàu 125km (3 tuyến).
Tại Bình Dương cũ, 12 tuyến với tổng 305km. Tuyến số 1: Thành phố mới Bình Dương – TP.HCM (Ga Suối Tiên), dài 31,6km. Tuyến số 2: Thủ Dầu Một – TP.HCM (Hiệp Bình Phước), dài 23,3km. Tuyến số 3 (đoạn 1): Tân Uyên – TP.HCM (Gò Dưa), dài 23,3km, kết nối vào tuyến số 6 TP.HCM.
Tại Bà Rịa – Vũng Tàu cũ, có 3 tuyến với 125km: Tuyến số 1: Vòng quanh nội thành Vũng Tàu, dài 20km. Tuyến số 2: Vũng Tàu – Long Hải – Phước Hải – Bình Châu, dài 65km. Tuyến số 3: Vũng Tàu – Bà Rịa – Phú Mỹ, dài 40km, kết nối với tuyến Thủ Thiêm – Long Thành.
Như vậy, sau sáp nhập, TP.HCM mới sở hữu mạng lưới đường sắt đô thị hơn 1.000km – quy mô bậc nhất cả nước.
Tuy nhiên, theo ông Hải, khó khăn lớn nhất hiện nay là nguồn vốn đầu tư. Ngoài ra, các thách thức khác gồm: phát triển nguồn nhân lực, công nghiệp đường sắt, công tác bồi thường – tái định cư, cũng như xây dựng mô hình quản lý – vận hành phù hợp với quy mô khổng lồ này.
Cũng chia sẻ về triển vọng thị trường sau sáp nhập hành chính, ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao bộ phận đầu tư Savills Việt Nam cho hay, về mặt quy hoạch chung của TP.HCM (mới) sẽ phải sắp xếp lại và định hình lại mục tiêu tăng trưởng của một đô thị với quy mô và dân số hơn 14 triệu dân.
Ở góc độ thị trường bất động sản, sau sáp nhập phải dựa trên lợi thế cạnh tranh của từng vùng. Trong vòng 3-5 năm tới, cơ cấu sản phẩm cũng như phân khúc bất động sản sẽ không thay đổi nhiều. Vấn đề quan trọng nhất là quy hoạch hạ tầng giao thông, đóng vai trò quan trọng định sẽ định hình lại cơ cấu sản phẩm bất động sản sau sáp nhập.
“Với mô hình chính quyền 14 triệu dân, tôi cho rằng sẽ có rất nhiều bài toán cần giải quyết, trong đó có câu chuyện hạ tầng giao thông kết nối. Hệ thống giao thông sẽ là xương sống để luân chuyển hàng hóa cho nền kinh tế và tác động thay đổi bộ mặt thị trường bất động sản”, chuyên gia Savills nhấn mạnh.
